Les oeuvres de mer
Luc SELIS

Prentbriefkaarten verzameling



Nadat Luc eerder met zijn deelname in de catagorie “Prentbriefkaarten” hoge scores behaalde met zijn verzameling rond de befaamde wijk Zurenborg te Berchem, schreef hij eind december 2018 voor deelname tijdens het regionaal kampioenschap Limbufilex met een totaal ander onderwerp en meteen met 7 kaders van 16 pagina’s.

De verzameling biedt een overzicht van de prentbriefkaarten van de gelijknamige sociale organisatie “Les oeuvres de mer” (F) tussen 1897 en 1919. Het was weer iets bijzonders met stukken, die vrijwel niemand ooit eerder zag en de erbij horende informatie was dan ook mooi meegenomen. In zijn inleiding konden we lezen:

Sinds de 16de eeuw voeren (vooral Franse) vissersboten naar de rijke viswateren in de Noord-Atlantische Oceaan rond Newfoundland, Groenland, IJsland en Noorwegen. Deze vissersboten bleven vele maanden, soms van februari tot november in de visgebieden, ver van familie en vrienden.

LA GRANDE PÊCHE zoals deze lange viscampagnes genoemd werden, waren heel winstgevend, maar er waren ook vele problemen. Naast het zware werk op zee tijdens het vissen, waren ook de levensomstandigheden op de vissersschepen barslecht: donker, koud, slechte eenzijdige voeding, drankmisbruik, vechtpartijen, ziektes en overlijdens. Voeg daarbij de arbeidsrisico’s van verdrinking, verloren varen in dichte mist, overvaren worden en schipbeuk lijden, dan begrijpt men dat de sociale toestand van een vissersbestaan verre van rooskleurig was.

Overtuigd door Dokter Bonnafy van het miserabele leven en de totale afwezigheid van enig moraal besef bij de vissers richtte Bernard Bailly, met de hulp van zijn twee broers Vincent en Emmanuel, in december 1894 “La Société des Œeuvres de Mer” op met als doel het verlenen van materiele en morele bijstand aan de Franse zeevaarders en hun familie. Viceadmiraal Lafont aanvaardde het voorzitterschap en vrij snel, reeds in 1895, werd in St-Pierre, het kleinste eilandje van St-Pierre & Miquelon, een Maison de Famille ingericht in een gehuurd onbewoond pensionaat. Het werd al snel een thuishaven voor de bemanningen van de vissersboten en het volgende jaar diende reeds bijgebouwd te worden.

In het eerste jaar werden meer dan 28.000 bezoekers genoteerd. Een volgende actie, veel moeilijker dan de eerste, was het bouwen en bemannen van hospitaalschepen. In 1896 werd de Saint-Pierre, een driemaster van 37 meter, meegestuurd met de viscampagne rond Newfoundland en IJsland, helaas snel onderbroken doordat het schip strandde op de kust van Cap Sainte-Marie. In 1897 werden twee nieuwe schepen in dienst genomen: de Saint-Pierre II en de Saint-Paul. In 1898 bezochten zij 426 vissersschepen, ontvingen 21 zieken en drenkelingen aan boord en bezorgden meer dan 10.000 brieven. Hetzelfde jaar werd de organisatie erkend als een publieke dienst.

Maar de vraag naar hulp bleef groeien en in 1900 werd een eerste stoomschip in dienstgenomen: de Saint-François d’ Assise. In 1911 werd, dankzij milde giften, een nieuw schip, de Notre-Dame de la mer, in dienst genomen. In 1921 volgde de Sainte-Jehanne die later omgedoopt werd tot Sainte-Jeanne-d’Arc, gevolgd door de Saint Yves in 1935. Er werden ook bijkomende opvanghuizen ingericht op de IJslandse kusten te Reykjavik en Faskrudsfjord tussen 1900 en 1923.

Om al deze activiteiten te financieren werden ook diners en tombola’s georganiseerd en vanaf 1898 werden ook diverse series prentbriefkaarten in omloop gebracht met afbeeldingen van alle mogelijke onderwerpen die met La Grande Pêche te maken hadden.
 
Doel van de verzameling:

In de periode 1898-1994, met als hoogtepunt de periode 1898-1921, werden door de “Les Œeuvres de Mer” 7 reeksen prentbriefkaarten uitgegeven. Elke reeks had tussen tien en twintig kaarten met uitzondering tot enkele tientallen. Van sommige kaarten werden de clichés van de foto’s meerdere malen gebruikt, met verschillende opdrukken en/of met verschillende gekleurde papiersoorten. Op enkele uitzonderingen na zijn, na 100 jaar, van de meeste uitgiften geen volledige reeksen meer teruggevonden.

In zijn plan verduidelijkte Luc dat de getoonde verzameling de chronologie van de uitgiften volgt.
Waar hergebruik van de clichés bestond, werden zij getoond bij het origineel. Aan elke uitgifte werd een apart hoofdstuk gewijd.

1. Eerste uitgifte 1898 a. De originele kaarten b. De “Journal des Demoiselles” opdrukken
2. Tweede uitgifte 1900 – 5 verschillende reeksen op gekleurd karton
3. Derde uitgifte 1904 – met logo van Les Œuvres de Mer
4. Vierde uitgifte 1906 - genummerde zichten
5. Vijfde uitgifte 1911 – achttalige rugzijde
6. Zesde uitgifte 1930/1935 – rode opschriften
7. Herdenkingskaarten 100 jaar Les Œuvres de Mer – 1994.

Geraadpleegde bronnen:

- L’ŒUF des MER – Amiral Henri DARRIEUS – Editions L’Ancre de Marine – 1990
- HISTOIRE DE LA GRANDE PÊCHE – Robert de LOTURE – Editions L’Ancre de Marine – 1994
- LA GRANDE PÊCHE – Joseph BERGIER - Les Feuilles marcophiles – 1992
- FORCATS DE L’OCEAN – Lionel MARTIN – Editions HERMÉ – 1986
- LA GRANDE PÊCHE – Abbé GROSSETETE – Editions L’Ancre de Marine – 1988

Enkele voorbeelden van prentbriefkaarten van “les oeuvres de mer”:



Tentoonstellingen :


Les oeuvres de mer
26.01.2019PEER - GROTE BROGEL
LIMBUFILEX 2019 - Regionaal kampioenschap
Regio Antwerpen-Limburg in CC Bruegelheem
Competitief
Groot Goud 95%
1ste plaats + Speciale prijs vd minister-president & vd Koning
18-20.04.2019GOUDA (NL)
GOUDA 2019
Nationaal kampioenschap Nederland
Competitief
Groot Verguld Zilver - 88 %
9 kaders à 12 pagina's



 
Info/b>      Kalender      Clubblad      Historiek      In de pers      Uitgiften       Verzamelingen       Links